yelinTable 'lightmil_pelin.issues' doesn't exist Işık Binyılı | Sayı No:
   

credits:id-l.nl

Yazı

YAŮAMA G▄VENCESŢ

HŘmeyra Ţmirzalřo­lu KOăAK

Yakla■řk 6.6 milyarlik nufusu ile dunyamiz her zamankinden daha kalabalik hale gelmis olup butun dunyada insan guvenliginin tehdit altinda oldugu yeni bir doneme girmis bulunuyoruz. Terorizm, bulasici hastaliklar, siddet, insan ticareti, kucuk cocuklarin savasmaya zorlanmasi ve aile ici gecimsizlik gibi konular insanligi tehdit etmektedir. Devletler yeterli onlemleri alamamakta ve ozellikle fakir ulkelerde yasayan insanlarin insan haklari konusunda hicbir dusunceleri bulunmamaktadir.

Bazi ulkelerin hukumetleri tarafindan sucsuz halkin kotu muameleye maruz kaldigina sahit olmaktayiz. Bu ulkelerden en cok duyulanlar arasinda Sudan, Uganda, Congo Cumhuriyeti ve Somali gelmektedir. Bu ulkelerde kadin ve kizlar saldiriya ugrayarak tecavuz edilmekte, sivil halk ve cocuklar oldurulmektedirler.

Insanlik adina caba gosteren sivil kuruluslarin, hukumetlerin hedefi ozellikle insani tehdit eden, insan haklarini ihlal eden sahis ve olaylardan insanlari korumaktir. Kuresellesme ile birlikte gelismis ulkelerin, gelismekte olan ulkelere sosyal, ekonomik ve cevresel sorunlarini giderme hedefi olan Dunya Bankasi, IMF ve Birlesmis Milletler catisi altinda bulunan kuruluslar asagida belirlenen hedefler dogrultusunda 2015’i kendilerine projeleri tamamlama zamani secmislerdir. Bu hedefler;

1. Mutlak yoksulluk ve aclik sinirinin altinda yasayan kisi sayisinin yariya indirilmesi
2. Dunyada herkesin ilkokulu tamamlamasi
3. Cinsiyet esitliginin ÷ne cikarilmasi
4. Bes yas altindaki cocuk ÷lŘmlerinin Řcte iki oraninda azaltilmasi
5. Gebelik ve dogum esnasinda anne ÷lŘm oranlarinin dortte uc oraninda azaltilmasi
6. HIV/AIDS, sitma ve tuberkuloz gibi diger salgin hastaliklarin yayilmasinin onlenmesi
7. Cevresel surdurebilirligin saglanmasi
8. Yardim, ticaret ve borc yukunun azaltilmasiyla ilgili hedefleri iceren bir kalkinma icin kuresel ortakligin gelistirilmesi

Sivil kuruluslar kendi butceleri yettigince ellerinden geldigince genis kitlelere ulasarak yeni bin yilin kalkinma hedefleri kapsami icin yaklasimlarda bulunmaktadir.

BM ve Insan Haklari Izleme orgutu raporlarina gore ;
Dunyada bes yasinin altinda olan 6 milyon cocuk acliktan olmektedir. Turkiye’de nufusun (yaklasik 70Milyon) % 9.8 lik yoksulluk oranini teskil etmektedir. (2006 Insani Gelisme Raporuna gore) OECD ulkelerinde 130 milyon insan aclik sinirinda yasamaktadir. Dunyada 1 milyar insan 1 dolarin altinda yasamaktadir. Turkiye’de ulusal yoksulluk siniri % 27 dir. % 3.4 gunluk 1 dolar gelir siniri altinda yasamaktadir.(2006 Insani gelisme raporu) Dunyada 790 milyon insan yeterli beslenmemektedir. Gecen on yillik sure icerisinde 2 milyon cocuk catismalar neticesinde ÷lmŘ■tŘr. Dunyada 300,000 den fazla cocuk asker olarak silahli catisma yapmaktadir. 2 milyon cocugun seks ticaretinde kullandigi tahmin edilmektedir. 171 milyon cocuk tehlikeli sartlarda calismaktadir. Yaklasik 250 milyon cocuk calismak zorundadir.

Suphesiz sadece bazi az gelismis ulkelerde hukumetlerin kotu muamelesi ile insanlar yasamlarini kaybetmiyorlar her yil evrensel epidemik olan oldurucu hastalik HIV/AIDS,tuberkuloz ve sitma milyonlarca insani olduruyor.

Arastirmalara gore, 22 milyonun uzerinde insan AIDS ‘ten yasamini yitirmistir. Hali hazirda 42 milyonun uzerinde insane HIV/AIDS hastaligi ile yasam mucadelesi vermektedir. 2010 yilinda Etopya, Nijerya, Cin, Hindistan ve Rusya’da 19 milyonun uzerinde kadinin, yuzde kirk ve dunya nufusuna 50 ila 75 milyon arasinda insanlara bulasacagi tahmin edilmektedir. Sitma’dan ÷lenlerin sayisi ise 1 milyon civarinda olup cogu bes yasinin altinda cocuklardir. Eger bu hastaliklar onlem alinip tedavi edilmezse, ulkelerin ekonomisini tahrip edecegi ve insanlik icin akibetinin dehset verici olacagini gostermektedir.

10 Kasim 2006 tarihli Hurriyet gazetesinde 2 milyon cocugun temiz su ve tuvalet yok diye ÷ldŘ­Ř haberi vardi. 2006 kuresel Insani Gelisme Raporun’a gore temiz suya erisimin, bir insan hakki olarak taninmasinin gerekliligi onemli bir oncelik olarak ele alinmistir. Eger onlem alinmazsa bu sebebten dolayi 234 milyon kisinin bin yilin kalkinma hedeflerine ulasilma umutlarinin yok olacagindan bahsediliyor. Suyun kirliligi sebebi ile milyonlarca insan ishal ve dizanteri’den ÷lmektedir.

Az gelismis veya gelismis ulkelerin su ve saglik konusunda ciddi yatirimlar yapmasinin gerekliligi tartisilmaz bir gercek. Insanlarin temel ihtiyaclarini karsilamak, yasam kalitesini yukseltip onlem almak icin kurelesel birlik ve beraberlik sevgi icerisinde hareket etmeyi gerektirmektedir. Yoksa evrende canli diye bir kavram kalmayacak. Insan yasam hakki dogal bir haktir. Insan yasaminin guvencesi kuresel bazda ancak devletler arasindaki isbirligi ve sivil toplum orgutlerinin cabalari ile saglanabilir. Dunyamiz o zaman insanlarin guvenle yasayacagi, baska insanlar tarafindan yasaminin tehdit edilmedigi ve bu sebebten korkmadigi aclik ve umutsuzlugu yendigi bir dunya olabilir.

Humeyra Imirzalioglu Kocak
13 Aralik 2006, New York

© Ocak 2007, IşıkBinyılı

© I┼×IK B─░NYILI e-dergisi; The Light Millennium b├╝nyesinde kamu yarar─▒na ve kamu taraf─▒ndan desteklenen yay─▒nc─▒l─▒k ilkesiyle, 17 Temmuz 2001 tarihinde, Bircan ├ťnver taraf─▒ndan, New York'ta kurulmu┼čtur. Vergiden muafiyet #501c3
stat├╝s├╝ne ise 17 Temmuz 2001 tarihinden ge├žerli olmak ├╝zere hak kazanm─▒┼čt─▒r. Vizyonu ise Web ortam─▒nda ilk kez A─čustos 1999'da tan─▒t─▒lm─▒┼čt─▒r. Bu sitenin i├žeri─či kurucular─▒n─▒n izni olmaks─▒z─▒n kopyalanamaz ve t├╝m i├žeri─či
"The Light Millennium"a (1999 - 2010) aittir. Uluslararas─▒ telif haklar─▒ kanunlar─▒yla korunmaktad─▒r ve hakk─▒ sakl─▒d─▒r.
A├ž─▒klama ÔÇô G├╝ncelleme:
I┼čikBiny─▒l─▒.Org k─▒sa ad─▒yla, 11 Ocak 2010 tarihinde T├╝rkiye Dernekler kanunu ├žer├ževesinde, dernek stat├╝s├╝yle ─░stanbul merkezli dernekle┼čmi┼čtir. T├╝rkiye kapsam─▒nda yay─▒n haklar─▒ bu tarihten itibaren I┼čikBiny─▒l─▒.Org'a ve
uluslararas─▒ yay─▒n haklar─▒ ise karde┼č kurulu┼č stat├╝s├╝nde olan New York Merkezli yine "The Light Millennium'a aittir.
ÔÇô Bircan ├ťnver, Kurucu ve Genel Yay─▒n Y├Ânetmeni, 1 Ocak 2018. | The Light Millennium'un ─░ngilizce sitesinin cizgisinde; Tasarlayan ve Geli┼čtiren: Bali & Bali Works

Bali & Bali Works