yelinTable 'lightmil_pelin.issues' doesn't exist Işık Binyılı | Sayı No:
   

Bağlantılar:
Bircan Ünver - Dün-Bugün (Özgeçmiş)
Sanatın Labirentlerinde...

Sanatın Labirentlerinde

*Thomas Hart BENTON: "ORJİNAL BİR AMERİKALI"*

Bircan ÜNVER

Bazı eleştirmenlerin Benton'ın ününü sanatından çok politik gürüşleri ve homoseksüel eğilimleriyle sağladığını belirtmelerine karşılık, program bir anlamda onlara verilen bir yanıt niteliğindeydi.
Özetle, "Eleştirmenler, sadece konuşur..."

E-Kitap

Los Angeles County Museum Of Art'ın Hammer binasında, Thomas Hart Benton'ın 1910-1975 yılları arasındaki bütün dönemlerinden örnekleri kapsayan resimleri sergilendi.

Sergi ile birlikte önemli resimlerinden ayrıntılı bilgilarin verildiği kaset, sanatçının uzun yıllardır yakın arkadaşı olan Burt Lancaster tarafından seslendirildi.

Broşür, bir öğretim görevlisi eşliğindeki turlar, sanatçının yaşamş, sanatş ile ilgili film gösterileri ve serginin dışında ayrılan bir bölümde de kitap, kaset, video kaset, broşür, kart, rozet, poster, dia gibi sanatçı ile ilgili çeşitli tanıtıcı yayınlarla sergi desteklendi.

Ayrıca televizyonda Los Angeles'ta 28. kanalda (PBS) sergi ile aynı adla yayınlanan, "Orijinal Bir Amerikalı" adlı birbuçuk saatlik program da, sanatçıyı çeşitli yönleriyle tanıtıyordu.

Bazı eleştirmenlerin Benton'ın ününü sanatından çok politik gürüşleri ve homoseksüel eğilimleriyle sağladığını belirtmelerine karşılık, program bir anlamda onlara verilen bir yanıt niteliğindeydi.

Özetle, "Eleştirmenler, sadece konuşur... Benton, yalnızca konuşmadı o Amerika?yı da gördü, anladı ve resimledi" deniyordu. Serginin broşüründe de Benton?un ününü sanatından çok, sanat ve politikada cesur, açık sözlü, rahatsız edici ve etkileyici konuşmaları ile sağladığı görüşü ağırlıktaydı.

1889 ile 1975 yılları arasında yaşayan Benton, 1908-1911 yılları arasında, sanatsal gelişimleri izlemek ve çalışmalarını sürdürmek üzere Paris'te yaşadı. Çeşitli atölyelerde çalışmalar yaptı, öncü sanatçılarla tanıştı ve bohem yaşama katıldı.

Sergide yer alan ilk dönem resimlerinde (1910-1920); izlenimcilikten, modemizme ve soyuta kadar çeşitli üsluplardan etkilenmeleri izleniyor. Özellikle Cezanne ve Seurat'nın etkisi. Bu dönemden modern yorum ve araştırmaları içeren "Three Figures" (1916) adlı resmi ile Amerikalılar, ilk defa köklü modernist eğilimler taşıyan (Amerikan sanatında) resimle tanıştı. 1916 yılında New York'ta Forum Sergisi'nde sergilenen bu resim, aynı zamanda Benton'ın New York'taki ilk adımı oldu.

Serginin önemli bir bölümünü oluşturan "American Historical Epic" (Amerikan Tarihi Destanı) ise, Thomas Hart Benton?ın en iyi bilinen ve onsekiz resimden oluşan dizisi. "Three Figures" Ortaçağ resimleri ile renk dokusu ve dinsel konuları kompoze etmesiyle, gizli bir bağı olan "Amerikan Tarihi Destanı" adlı dizinin de, resimsel dil olarak, ilk örneğini oluşturuyor.

L.A. Spencers'in 1896 yılında yazdığı "Amerika Birleşik Devletleri Tarihi" adlı kitabından etkilenerek yapmayı tasarladığı ve 1919 yılında başladığı dizi başlangıçta yetmişbeş resim olarak planlanmıştı.

Bu dizi ile Benton, anlatımcı bir resim diline geçti. Bu etkilenmeyi ve üretim zincirini ise (onsekiz resimden oluşan), modern yaşama tanıklık, onun çelişkisi ve eleştirisi olan "İçki Kaçakçıları" (1927) adlı resim ile aştı. Ayrıca, bu resimde gelişen teknolojinin devreye girmesi, genellikle kullandığı merkezdeki figürü dağıtması ve farklı kompozisyon düzenlemesi ile ritmik gerilimi olan, enerjik, üstün başarılı bir resim elde etti.

Sanatçının üzerinde en çok konuşulan resimlerinden biri de, "Persephone".

Bu resim 1938-39 Amerikası için çok cesur bir nü kompozisyonu olduğuna, mitolojiden, çağdaş yaşama görüntülerin bir arada yorumlanmasıyla şok etkisi yarattığına, tahrik edici ve pornografik özellikler taşıdığına, dikkat çekiliyor.

"Persephone" doğanın gerçekliğe yakın natürmort özelliklerinin yogunluğu, canlı renkleri, dekoratif zenginliği ve bunlarla birlikte milolojiden, çağdaş yaşamdan görüntülere ve cinselliğe kadar uzanan imajinasyonları taşımasıyla, Benton'ın sanatında da önemli bir nokta olarak değerlendiriliyor. Mitolojik bir kompozisyondan farklılığını da; ayaklar, çıkarılmış, ayakkabılar, yüzün ifadesi, gözlerdeki dalış, ve çiftçinin onu gizlice seyrediyor olması oluşturuyor.

Thomas Hart Benton'ın ürettiği resimlerinin toplamı ve bu toplamın biçimde ve öz'de verdiği sonuç, şu tanımlamayı ve değerlendirmeyi içinde taşıyor: O belki resim sanatının gelişimine yepyeni bir halka eklemedi.

Ancak, Amerikan resim sanatına önemli katkılarda bulunduğu da reddedilemez bir gerçek.

Bazı resimleri tek tek değerlendirip, olumsuzlamak çok kolay görünüyor.

Örneğin; "Aşıklar", "Film Çekiminden Sahneler", "Gitar Çalan Genç Kız Portresi", peyzajları, günlük yaşamdan oluşan çeşitli kompozisyonları kolay beğenilir özellikleri ile eleştirmek mümkün.

Buna rağmen, daha geniş bir perspektiften bakılınca da; izlenimcilikten-romantizme, modernizmden-soyuta kadar açılan bir alan çıkıyor karşımıza.

Onun sanatında tüm boyutlarıyla, mitolojiden günlük yaşama ve ülke tarihi dahil ilgisini de kattığı bir özümseme ve kurgulamayla, bir kültüre tanıklığın yorumu devreye giriyor.

(Gösteri, Los Angeles - Eylül 1990)


*BÖLÜM 2: BALDESSARİ?DEN AKYAVAŞ?A... - Thomas Hart BENTON: "ORJİNAL BİR AMERİKALI"* (c)Bircan ÜNVER, Sanatın Labirentlerinde... E-Kitap. Işık Binyılı - http://isikbinyili.org -
IşıkBinyılı

© Ağustos 2008, IşıkBinyılı

© IŞIK BİNYILI e-dergisi; The Light Millennium bunyesinde kamu yararına ve kamu tarafından desteklenen yayıncılık ilkesiyle, 17 Temmuz 2001 tarihinde, Bircan Unver tarafindan, New York'ta kurulmuştur. Vergiden muafiyet statusune (501, (c) (3) ise 17 Temmuz 2001 tarihinden gecerli olmak uzere hak kazanmıştır. Bu sitenin içeriği kurucularinin izni olmaksızın kopyalanamaz. Sitenin tum icerigi "The Light Millennium"a aittir. Uluslarası telif hakları kanunlarıyla korunmaktadır ve her hakkı saklıdır."
Genel Yayin Yonetmeni: Bircan Unver
The Light Millennium'un Ingilizce sitesinin cizgisinde; Tasarlayan ve Geliştiren Bali & Bali Works

Bali & Bali Works