yelinTable 'lightmil_pelin.issues' doesn't exist Işık Binyılı | Sayı No:
   



Bağlantılar:
Bircan Ünver - Dün-Bugün (Özgeçmiş)
Sanatın Labirentlerinde...

Sanatın Labirentlerinde

Francis BACON: "80. DOĞUM YILI SERGİSİ"

Bircan ÜNVER

1909 yılında Dublin'de doğan Bacon, I. Dünya Savaşı sırasında babasının askerde oluşu nedeniyle, ailesi ile birlikte sık sık Dublin ve Londra arasına gidip geldi. Onaltı yaşında ise, ailesinden ayılarak, 1929 yılına kadar Berlin ve Paris'te yaşadı. Bu yıllarda sürekli iç mimar olarak çalıştı.

E-Kitap


20. yüzyılın ünlü çağdaş ressamlarından Francis Bacon'un "80. Doğum Yılı" nedeniyle düzenlenen retrospektif sergisi, Los Angeles County Museum Of Art'ta, ve New York Modern Sanat Müzesi'nde, ilgiyle izlenen ve büyük yankı yaratan bir sergi oldu.

1909 yılında Dublin'de doğan Bacon, I. Dünya Savaşı sırasında babasının askerde oluşu nedeniyle, ailesi ile birlikte sık sık Dublin ve Londra arasına gidip geldi. Onaltı yaşında ise, ailesinden ayılarak, 1929 yılına kadar Berlin ve Paris'te yaşadı. Bu yıllarda sürekli iç mimar olarak çalıştı.

1929 yılında, Parisli sanatçılardan oluşan sergiyi izlemesi, Bacon'ın yaşamında belirleyici unsur oldu. Sergide, Pablo Picasso'nun resimlerinin ona ilham vermesi ve sergilerini izlemeye devam etmesi sonucu, Londra'ya dönerek, resim çalışmaya karar verdi. 1930 yılında ise, resimleri eleştirmen Herbert Read ve koleksiyoncu Michael Sadler'in ilgisini çekince, sanat kariyeri başladı.

Bacon, anlatım dili ve tekniğini bağımsız olarak, hiçbir okula gitmeden ve bir akımın içinde olmadan geliştirdi.

II. Dünya Savaşı'ndan sonra, uzun zamandır dikkatle incelediği figür ağırlıklı zengin kendine özgü sembolist anlatımı ve psikolojik yoğunluğu olan resimleri ön plana çıkmaya başladı. Bu sergide yer alan yapıtları da, başlangıç itibarıyla, bu dönem esas alınarak seçilmiş (1945-1988).

Bacon'ın sanatında, tamamen etkili kariyeri ise, onun birinci erişkin triptiği "Three Studies For Figures At The Base Of A Crucifixion-1944"le (Çarmıha Gerilişle Figurler için üç Deneme) başladı. Serginin ağırlığını ise, sanatçının en önemli yapıtlarından seçilmiş, diptik ve triptikler oluşturdu.

Her bir resim, kendi içinde imajinasyonları, psikolojik yapıları ve onun anlamlarını içinde taşıyor. Her diptik ya da triptik renk, kompozisyon, biçim ve anlam olarak da birbirine estetik ve içerik olarak yüklemeler yapıyor. Sergide yer alan bütün resimler, ayrı zamanda içerik olarak bir bütünü irdeliyor olması nedeniyle, bu yazıya "In Memory Of George Dyer" (1991) (George Dyer'in Anısına) adlı triptikle, resimsel bir betimleme denemesi ekliyorum.

"George Dyer'ın Anısına"

Triptik I

Portre, yansıma duygusunu veren ama daha çok üzerinde uzanmış bir büst kompozisyonu, sehpanın üzerine yansıyor. Adeta dümdüz ya da boşlukta lokal bir pembe fonda... Ki bu pembe rengi, onun geleneksel anlamda çağrıştırdığı romantik, yumuşacık, sıcacık gibi duyguların tersine soğuk, sanki tehlike ya da fırtına öncesinde gökyüzünün kapsadığı bir renk atmosferi... Sehpa da bu boşluğun içinde duruyor.

Ve resmin tamamını lokal olarak kapsayan soğuk pembe renkler üzerindeki alıştığımız sembolist anlamların tersine, bu dümdüzlüğe inat, dünyanın dönüyor olduğunu şiddetle hatırlatırcasına, ancak gözle tamamlayacağımız elips geniş bir bant, resmin ana planını ikiye bölüyor. Bu bant bordo, koyu yeşil ve siyah renkten oluşuyor. Bu renkler aynı zamanda, tualin tamamında kullanılan en şiddetli renklerin buluştuğu merkez durumunda da...

Bu kesin bölünmeyi, geri planda duran profilden portre ile sehpanın üzerine yansıyan portre, yan soyut renk-çizgi ekspresyonları ile bantın varlığını bir noktada eriterek, iki farklı plan, mekân, dünya arasında bağlantı kuruyor. Sehpanın üzerine "izdüşümü yansıyan mı, iki ayrı plan arasında erimeyi sağlayan etkileşim mi, yoksa geri planda profilden duran portre mi", insanın psikolojik gerçeğini veriyor?

Triptik II

İç mekânda basamakların başında duran siyah giysili bir adam siluetinin arkadan görünüşü. Figürün tek ayaklı olduğunu farkediyorum. Bu tek ayak, ayakkabısıyla yırtık bir gazete kupürü üzerinde duruyor. Neden hemen tek ayağının kesik olduğunu farkedemedim. Çünkü, ikinci ayağın kesik olduğu, siyah pantolonla biten kısım, merdivenin siyah trabzanıyla birleşerek, obür uçta bitiyor. Basamakların tepesinde, sadece kendi içini aydınlatan bir ampul sallanıyor. Basamaklar, yer ve duvar, bordo ve pembe halılarla kaplanmış. İç dekorasyon ve figürün arkadan boynuna sarılan bir kol hareketi halindeki pembe tüylü-süslü peluş yumuşacık duygusundaki aksesuar, "ya her şeyin yapay olduğu ya da sıcaklığa, içtenliğe aykırı duran bir psikolojinin ve onun sanki çözümsüzlüğünü" şiddetle hissettiriyor.

Triptik III

Birinci kompozisyonla renk ve plan açısından aynı özellikleri taşıyor. Bu kez kompozisyonda, bantın üzerinde kıvranan, dışlanan, şiddetle acı çeken bir figür ekspresyonu yer alıyor. Onun oluşturduğu gölgeler, resmi dikeyde ikiye bölerek, geniş elips bantın alt ve üst planlarını oluşturuyor. Bu insanlara, iç mekânlarda yaşamlarına tanık olduğumuz da, bu çıkışsızlığın, yaşamla, dünya ile olan ilişkisizliğin, kopukluğun, kendine dahi yabancılaşmanın ve neredeyse yaşarken hiçliğe varmanın, farkındalığının şiddeti arttıkça artıyor.


Bu yazı, "Triptik" bölümü hariç, Helen Frankenthaler'in sergisi hakkındaki yazıyla birlikte Los Angeles'tan Bircan Ünver'in imzasıyla, "ABD'de İki Önemli Sergi" başlığı ile Gösteri dergisinin Haziran 1990 sayısında yayımlanmıştır.


*BÖLÜM 2: BALDESSARİ'DEN AKYAVAŞ'A...* (c)Bircan ÜNVER, Sanatın Labirentlerinde... E-Kitap. Işık Binyılı - http://isikbinyili.org

© Ağustos 2008, IşıkBinyılı

© IŞIK BİNYILI e-dergisi; The Light Millennium bunyesinde kamu yararına ve kamu tarafından desteklenen yayıncılık ilkesiyle, 17 Temmuz 2001 tarihinde, Bircan Unver tarafindan, New York'ta kurulmuştur. Vergiden muafiyet statusune (501, (c) (3) ise 17 Temmuz 2001 tarihinden gecerli olmak uzere hak kazanmıştır. Bu sitenin içeriği kurucularinin izni olmaksızın kopyalanamaz. Sitenin tum icerigi "The Light Millennium"a aittir. Uluslarası telif hakları kanunlarıyla korunmaktadır ve her hakkı saklıdır."
Genel Yayin Yonetmeni: Bircan Unver
The Light Millennium'un Ingilizce sitesinin cizgisinde; Tasarlayan ve Geliştiren Bali & Bali Works

Bali & Bali Works